MK
Zarządzanie kryzysowe

Co zrobić, gdy wspólnik przestaje odbierać telefony?

Autor Marek Wiśniewski, Partner Zarządzający·12 listopada 2024·6 min czytania

Głuche telefony od wspólnika to nie jest zwykły foch, to sygnał alarmowy dla Twojego majątku. Kiedy komunikacja w zarządzie wygasa, ryzykujesz utratę kontroli nad gotówką i ludźmi, dlatego musisz działać według chłodnego planu, zanim emocje spalą firmę budowaną przez 9 lat.

Zabezpieczenie kont bankowych i dostępów w 24 godziny

Pierwszym krokiem, który musisz wykonać w ciągu 24 godzin od stwierdzenia blokady komunikacyjnej, jest sprawdzenie logów w systemie bankowym. Jeśli umowa spółki przewiduje reprezentację łączną, Twoje środki są względnie bezpieczne, ale jeśli wspólnik ma samodzielny token, ryzykujesz niekontrolowane wypływy. W marcu 2024 roku obsługiwaliśmy sprawę, w której jeden z właścicieli zabezpieczył 184 200 zł tylko dlatego, że wysłał oficjalne pismo do oddziału banku o 9:15 rano, zanim jego wspólnik spróbował przelać te środki na prywatny rachunek w południe. To nie jest kwestia braku zaufania, to obowiązek dbania o płynność spółki.

Równolegle musisz zadbać o fizyczne bezpieczeństwo biura przy ul. Towarowa lub innej lokalizacji, gdzie trzymacie dokumentację. Nie zmieniaj zamków samowolnie, bo to najprostsza droga do oskarżeń o utrudnianie prowadzenia działalności. Zamiast tego, wynajmij licencjonowaną agencję ochrony, która będzie monitorować wejścia i wyjścia. Jeśli wspólnik nie pojawia się w pracy przez kolejne 3 dni robocze, udokumentuj to notatką służbową podpisaną przez przynajmniej dwóch pracowników. Taka dokumentacja będzie kluczowa, gdy przyjdzie do rozliczeń przed sądem lub mediatorem, bo liczby nie mają emocji i pokazują czarno na białym, kto porzucił stery.

Szczerze mówiąc, większość przedsiębiorców zwleka z tymi krokami, licząc, że druga strona po prostu ma gorszy tydzień. To błąd, który kosztuje średnio 23 400 zł w samej tylko utraconej marży w pierwszym miesiącu konfliktu. Biznes musi działać dalej, a Ty musisz mieć pewność, że hasła do serwerów i klucze do magazynu nie znikną razem z Twoim wspólnikiem. Jeśli on nie odbiera, Ty musisz przejąć pełną odpowiedzialność operacyjną, nawet jeśli do tej pory zajmowałeś się tylko strategią lub sprzedażą.

Czysty stół i czyste konto to podstawa, gdy drogi wspólników zaczynają się rozchodzić pod wpływem milczenia.

Oficjalna korespondencja zamiast wiadomości na WhatsApp

Przestań pisać na WhatsAppie i Messengerze. Sąd i arbitrzy traktują te kanały jako mało wiarygodne, a Twoje emocjonalne wpisy mogą zostać użyte przeciwko Tobie. Przejdź na tradycyjne listy polecone za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (tzw. żółte zwrotki). Każde pismo musi zawierać konkretną datę i konkretne żądanie, na przykład: Proszę o stawiennictwo w siedzibie firmy w dniu 21 listopada 2024 o godzinie 10:00 w celu omówienia bieżących płatności dla 12 naszych dostawców. Taki papierowy ślad jest nie do podważenia i pokazuje Twoją dobrą wolę oraz chęć ratowania operacji spółki.

W maju 2023 prowadziliśmy proces rozstania, gdzie jeden ze wspólników unikał kontaktu przez 47 dni. Dopiero pismo od zewnętrznego pełnomocnika, które trafiło do jego rąk przez kuriera, przełamało impas. Ludzie często uciekają w milczenie nie dlatego, że są źli, ale dlatego, że boją się konfrontacji. Wyznaczenie neutralnego miejsca spotkania – na przykład w kawiarni na warszawskiej Woli, a nie w biurze pełnym pracowników – drastycznie zwiększa szansę na to, że wspólnik się pojawi. Pamiętaj, że Twoim celem nie jest wygranie kłótni, ale ochrona Twojego wkładu finansowego i relacji z 83 stałymi klientami.

Jeżeli milczenie trwa dłużej niż 7 dni roboczych, przygotuj wezwanie do wyjaśnienia przyczyn rażącego niedopełnienia obowiązków członka zarządu. To mocny dokument, który otwiera drogę do odwołania wspólnika z funkcji, o ile Wasza umowa spółki na to pozwala. W Most Korporacyjny często widzimy, że sam widok profesjonalnie sformułowanego wezwania sprawia, że telefon 'cudownie' ożywa w ciągu 2 godzin. Strach przed odpowiedzialnością osobistą za długi spółki (art. 299 KSH) jest zazwyczaj silniejszy niż chęć unikania trudnych rozmów.

Oficjalna korespondencja zamiast wiadomości na WhatsApp

Zarządzanie zespołem w cieniu konfliktu właścicieli

Twoi pracownicy widzą więcej, niż Ci się wydaje. Jeśli jeden z szefów znika, w zespole pojawia się plotka i lęk o wypłaty, które zazwyczaj idą do dziesiątego każdego miesiąca. Musisz zwołać krótkie spotkanie i jasno zakomunikować: Firma ma płynność, realizujemy 12 zaplanowanych projektów, a zmiany w zarządzie nie wpłyną na Wasze wynagrodzenia. Nie wciągaj pracowników w konflikt. Nie każ im wybierać stron. To najszybsza droga do utraty kluczowych specjalistów, których koszt rekrutacji to średnio 14 000 zł za osobę. Biznes musi działać dalej, bez względu na to, co dzieje się na górze.

W październiku ubiegłego roku uratowaliśmy kontrakt o wartości 64 200 zł tylko dlatego, że prezes osobiście przejął kontakt z klientem w drugim dniu milczenia wspólnika odpowiedzialnego za sprzedaż. Rynek wyczuwa krew i brak decyzyjności. Jeśli kontrahent nie dostanie odpowiedzi na maila w ciągu 4-7 godzin, zacznie dzwonić do konkurencji. Musisz mieć dostęp do skrzynki mailowej wspólnika. Zgodnie z polskim prawem pracy i regulaminami wewnętrznymi, narzędzia pracy należą do spółki, więc masz prawo zabezpieczyć komunikację, by nie ucierpiał na tym interes firmy i jej 47 aktywnych klientów.

Pamiętaj o urzędach. Brak podpisu pod sprawozdaniem finansowym lub deklaracją VAT to kary zaczynające się od 5 000 zł i ciągnące się miesiącami postępowania w Urzędzie Skarbowym. Jeśli termin mija za 11 dni, a wspólnik nadal milczy, musisz złożyć wniosek do sądu rejestrowego o przymuszenie go do złożenia podpisu. Sędzia w Warszawie zazwyczaj daje tydzień na wyjaśnienia. Takie formalne działanie zabezpiecza Cię przed zarzutem niedopełnienia obowiązków i pokazuje, że to Ty trzymasz rękę na pulsie, gdy druga strona abdykowała.

Pracownicy i klienci nie mogą stać się zakładnikami w wojnie wspólników, bo to oni generują wartość Twojej firmy.

Wycena udziałów i propozycja 'kupuję lub sprzedaję'

Kiedy kurz opadnie, musisz zaproponować rozwiązanie ostateczne. Najskuteczniejszą metodą w sytuacjach patowych jest tzw. klauzula teksańska. Wyceniasz firmę na realną kwotę, na przykład 1 240 000 zł, i dajesz wspólnikowi wybór: albo on spłaca Twoje udziały po tej cenie, albo Ty spłacasz jego. To najbardziej sprawiedliwy model, bo nikt nie chce celowo zaniżyć ceny, ryzykując, że sam zostanie wykupiony za grosze. W trzecim kwartale 2024 roku zamknęliśmy w ten sposób 3 rozstania w branży transportowej i budowlanej, unikając lat spędzonych w sądach.

Przygotuj arkusz Excel z 3 opcjami rozliczenia. Pierwsza to wykup gotówkowy, druga to podział majątku (np. on bierze 4 auta i oddział w Krakowie, Ty resztę), a trzecia to sprzedaż całości podmiotowi zewnętrznemu. Większość naszych klientów decyduje się na opcję numer dwa, co pozwala zachować ciągłość pracy dla 23% załogi, która jest najbardziej lojalna. Ważne, by każda złotówka była udokumentowana, bo za 2 lata Urząd Skarbowy może zapytać, skąd wziąłeś 318 000 zł na wykupienie udziałów kolegi. Most Korporacyjny pilnuje, by te przelewy były czyste i zgodne z przepisami podatkowymi.

Bez palenia mostów – to nasza zasada. Nawet jeśli dziś wspólnik Cię ignoruje, za rok możecie znów robić interesy w innych branżach. Dlatego finałowa umowa u notariusza musi zawierać klauzulę o zakazie wzajemnego szkalowania i o zachowaniu poufności co do warunków rozstania. Średni czas od momentu, gdy wspólnik przestał odbierać telefony, do podpisania dokumentów u notariusza wynosi u nas 42 dni. To krótki czas na odzyskanie spokoju i możliwość budowania czegoś nowego na własnych zasadach, bez oglądania się na kogoś, kto zawiódł Twoje zaufanie.

Wycena udziałów i propozycja 'kupuję lub sprzedaję'